Een machine moet volgens de NEN-EN 60204 norm gekeurd worden na installatie, na modificatie van de elektrische uitrusting, na verplaatsing naar een andere locatie en verder periodiek volgens een vastgestelde frequentie. Deze Europese veiligheidsnorm richt zich specifiek op de elektrische uitrusting van machines en waarborgt de veiligheid van personen en eigendommen. De keuringsfrequentie hangt af van factoren zoals het type machine, gebruiksintensiteit en de werkomgeving. De keuring moet worden uitgevoerd door een gekwalificeerde keurmeester met kennis van elektrische systemen en de specifieke norm.
Wat is de NEN-EN 60204 norm?
De NEN-EN 60204 norm, officieel bekend als “Veiligheid van machines – Elektrische uitrusting van machines”, is een Europese standaard die de eisen beschrijft voor elektrische, elektronische en programmeerbare elektronische apparatuur en systemen voor machines. Deze norm heeft als doel om de veiligheid van personen en eigendommen te waarborgen door risico’s te verminderen die kunnen ontstaan bij het gebruik van elektrische apparatuur in machines.
De norm specificeert eisen en aanbevelingen voor het ontwerp, de implementatie en de verificatie van elektrische apparatuur van machines. Dit omvat alle elektrische onderdelen, van de aansluiting op het voedingsnet tot de apparatuur aan de machine zelf.
De NEN-EN 60204 heeft een nauwe relatie met andere veiligheidsnormen, waaronder de NEN 3140 norm voor elektrische arbeidsmiddelen. Waar de NEN 3140 zich meer richt op de algemene elektrische veiligheid, specificeert de NEN-EN 60204 de eisen voor de elektrische uitrusting van machines.
Wettelijke verplichtingen voor machinekeuringen
Volgens de Nederlandse wetgeving zijn werkgevers verplicht om te zorgen voor een veilige werkomgeving. Dit is vastgelegd in de Arbowet en het Arbobesluit. In artikel 7.4a van het Arbobesluit staat dat arbeidsmiddelen, waaronder machines, regelmatig moeten worden gekeurd door een deskundig persoon.
De werkgever heeft de verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat machines voldoen aan de geldende veiligheidseisen, waaronder de NEN-EN 60204 voor de elektrische uitrusting. Dit betekent dat de werkgever moet zorgen voor:
- Adequate keuringen volgens de juiste normen
- Deskundige keurmeesters die de inspecties uitvoeren
- Het bijhouden van een keuringsregister
- Het opvolgen van eventuele reparatie- of verbeterpunten
Het niet naleven van deze verplichtingen kan leiden tot boetes van de Inspectie SZW (voorheen Arbeidsinspectie), maar belangrijker nog: het kan leiden tot onveilige situaties met alle risico’s van dien.
Wanneer is een NEN-EN 60204 keuring verplicht?
Een machine moet volgens de NEN-EN 60204 norm in verschillende situaties gekeurd worden:
- Na installatie: Voordat een nieuwe machine in gebruik wordt genomen, moet deze gekeurd worden om te verifiëren dat de elektrische installatie veilig is.
- Na modificatie: Wanneer er wijzigingen zijn aangebracht aan de elektrische uitrusting van een machine, is een herkeuring noodzakelijk.
- Na verplaatsing: Als een machine naar een andere locatie is verplaatst, moet deze opnieuw gekeurd worden om te controleren of alles nog steeds correct functioneert.
- Periodieke keuringen: Machines moeten regelmatig worden gekeurd om de voortdurende veiligheid te waarborgen.
De keuringsfrequentie hangt af van verschillende factoren, waaronder het type machine, de gebruiksintensiteit, de werkomgeving en de risicobeoordeling. Voor machines in een zeer veeleisende of risicovolle omgeving kan een jaarlijkse keuring nodig zijn, terwijl voor andere machines een langere interval kan volstaan.
Wie mag de keuring uitvoeren?
Een NEN-EN 60204 keuring moet worden uitgevoerd door een gekwalificeerde keurmeester met voldoende kennis van elektrische systemen en de specifieke norm. Deze persoon moet beschikken over:
- Vakkennis op het gebied van elektrische systemen
- Kennis van de NEN-EN 60204 norm
- Een relevante keurmeester opleiding
- Praktische ervaring met het keuren van machines
Het is belangrijk dat de keurmeester onafhankelijk en objectief kan oordelen over de veiligheid van de machine. Een gedegen keurmeester opleiding is hiervoor essentieel, omdat deze zorgt dat de keurmeester alle aspecten van de norm kent en weet hoe deze in de praktijk toe te passen.
De juiste opleiding voor machine-inspecteurs
Om een gekwalificeerde machine-inspecteur te worden, is een passende opleiding noodzakelijk. Wij bieden verschillende trainingen aan die je voorbereiden op het uitvoeren van professionele keuringen, waaronder de NEN 3140 cursus voor keurmeesters van elektrische arbeidsmiddelen.
Deze opleiding vormt een uitstekende basis voor verdere specialisatie in het keuren van machines volgens de NEN-EN 60204 norm. Tijdens onze opleidingen leer je niet alleen de theorie, maar krijg je ook praktische vaardigheden aangereikt die je direct kunt toepassen in je dagelijkse werkzaamheden.
Na het succesvol afronden van de cursus ontvang je een certificaat dat aantoont dat je bekwaam bent in het uitvoeren van de betreffende keuringen. Dit certificaat is een waardevolle aanvulling op je professionele kwalificaties.
Hoe verloopt een NEN-EN 60204 inspectie?
Een NEN-EN 60204 inspectie bestaat uit verschillende stappen:
- Visuele inspectie: Controle van alle zichtbare elektrische componenten, bekabeling, aansluitingen en beveiligingen.
- Doorgangstests: Controle van de continuïteit van de beschermingscircuits.
- Isolatieweerstandsmetingen: Meten van de isolatieweerstand tussen actieve geleiders en het beschermingscircuit.
- Spanningstests: Verificatie dat de spanning binnen de toegestane grenzen blijft.
- Functionele tests: Controle of alle veiligheidsfuncties correct werken.
- Documentatie: Vastleggen van alle testresultaten in een keuringsrapport.
Voor elke fase van de inspectie gebruikt een keurmeester gespecialiseerde meetapparatuur en volgt hij een systematische aanpak om alle aspecten van de elektrische veiligheid te beoordelen.
Veelvoorkomende problemen bij machinekeuringen
Tijdens NEN-EN 60204 keuringen komen keurmeesters regelmatig de volgende problemen tegen:
- Onvoldoende bescherming tegen directe aanraking van onder spanning staande delen
- Gebrekkige aarding of equipotentiaalverbindingen
- Beschadigde kabels of ondeugdelijke aansluitingen
- Ontbrekende of defecte noodstopvoorzieningen
- Onjuiste of ontbrekende markering en documentatie
- Onvoldoende beveiliging tegen overbelasting of kortsluiting
Om afkeur te voorkomen, is het belangrijk om regelmatig onderhoud uit te voeren en preventieve inspecties te doen. Zorg ervoor dat de elektrische componenten van machines in goede staat blijven en dat eventuele tekortkomingen direct worden aangepakt.
Door proactief te zijn in het onderhoud en de inspectie van machines, verhoog je niet alleen de veiligheid op de werkvloer, maar voorkom je ook onnodige stilstand en dure reparaties.
Heb je vragen over de NEN-EN 60204 norm of wil je meer weten over onze opleidingen voor keurmeesters? Neem dan contact met ons op. Wij helpen je graag verder met het waarborgen van de veiligheid van je machines en het voldoen aan alle wettelijke verplichtingen.