Aan welke eisen moet een haakse slijper voldoen?
Een haakse slijper moet veilig gebruikt kunnen worden en technisch in goede staat verkeren.
Let onder andere op:
- een onbeschadigde behuizing;
- een intact snoer en een onbeschadigde stekker;
- een goed werkende schakelaar;
- een correct geplaatste beschermkap;
- goed functionerende veiligheidsvoorzieningen;
- correcte isolatie en, indien van toepassing, aarding;
- een slijpschijf die geschikt is voor het materiaal en het toerental van de machine.
Beschadigingen, losse onderdelen of geïmproviseerde reparaties kunnen de veiligheid beïnvloeden. Controleer een haakse slijper daarom altijd vóór gebruik.
Welke risico’s zijn er bij het gebruik van een haakse slijper?
Werken met een haakse slijper brengt verschillende risico’s met zich mee. Door deze vooraf goed in kaart te brengen, kun je passende maatregelen nemen.
- Snijgevaar: De snel draaiende slijpschijf kan bij contact met het lichaam ernstige verwondingen veroorzaken.
- Terugslag: Wanneer een slijpschijf vastloopt, kan de machine plotseling terugslaan. Hierdoor kan de gebruiker de controle over de haakse slijper verliezen.
- Rondvliegende deeltjes en vonken: Tijdens het slijpen kunnen vonken, splinters en delen van het materiaal of de slijpschijf wegschieten.
- Stof: Bij het bewerken van materialen kan stof vrijkomen. Afhankelijk van de werkzaamheden kan hiervoor aanvullende bescherming nodig zijn.
- Geluid: Haakse slijpers produceren veel geluid. Gehoorbescherming is daarom belangrijk tijdens het gebruik.
- Trillingen: Langdurig werken met een haakse slijper zorgt voor blootstelling aan hand-armtrillingen.
- Elektrische risico’s: Beschadigde kabels, stekkers of andere elektrische onderdelen kunnen elektrische risico’s veroorzaken. Ook de omgeving waarin het apparaat wordt gebruikt speelt hierbij een rol.
Welke persoonlijke beschermingsmiddelen zijn nodig?
Bij het werken met een haakse slijper zijn persoonlijke beschermingsmiddelen belangrijk om de gebruiker te beschermen tegen onder andere rondvliegende deeltjes, geluid, stof en vonken.
Afhankelijk van de werkzaamheden gaat het onder andere om:
- veiligheidsbril of gelaatsscherm;
- gehoorbescherming;
- handschoenen;
- stofmasker (wanneer bij de werkzaamheden stof vrijkomt);
- veiligheidsschoenen;
- geschikte werkkleding die het lichaam voldoende bedekt.
De persoonlijke beschermingsmiddelen moeten in goede staat verkeren en op de juiste manier worden gebruikt.
Welke technische veiligheidseisen gelden voor een haakse slijper?
Naast de algemene technische staat van het apparaat zijn er verschillende onderdelen die extra aandacht verdienen.
Beschermkap
Een haakse slijper moet voorzien zijn van een beschermkap. Deze helpt de gebruiker te beschermen tegen vonken, rondvliegende deeltjes en delen van een eventueel brekende slijpschijf. De beschermkap moet goed vastzitten en correct zijn geplaatst voor de werkzaamheden.
Schakelaar en dodemansfunctie
De schakelaar moet betrouwbaar functioneren. Bij apparaten met een dodemansfunctie stopt de machine wanneer de schakelaar wordt losgelaten.
Kabel en stekker
Controleer het snoer en de stekker op:
- beschadigingen;
- scheuren;
- knikken;
- losse delen;
- geïmproviseerde reparaties.
Een beschadigde kabel of defecte stekker is een reden om het apparaat buiten gebruik te stellen.
Isolatie en aarding
Afhankelijk van de veiligheidsklasse moet een haakse slijper beschikken over de juiste isolatie of aarding. Bij klasse II-apparatuur wordt gebruikgemaakt van dubbele isolatie. Bij klasse III gaat het om veilige extra-lage spanning. Bij klasse I-apparatuur moet, indien van toepassing, de aarding correct functioneren.
Welke eisen gelden voor de slijpschijf?
Niet alleen de haakse slijper zelf moet veilig zijn. Ook de gebruikte slijpschijf moet geschikt zijn voor de werkzaamheden.
Controleer onder andere:
- of de schijf geschikt is voor het materiaal;
- of het maximale toerental van de schijf past bij de machine;
- of de specificaties van de slijpschijf kloppen;
- of de slijpschijf niet beschadigd is.
Een verkeerde of beschadigde slijpschijf kan tijdens het gebruik extra risico’s opleveren.
Hoe werk je veilig met een haakse slijper?
Een veilige machine en de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen zijn belangrijk, maar ook de werkwijze speelt een grote rol. Let daarom onder andere op de volgende punten:
- controleer de haakse slijper vóór gebruik;
- gebruik de juiste slijpschijf;
- zorg dat de beschermkap correct is geplaatst;
- werk op een droge en goed verlichte werkplek;
- verwijder ontvlambare materialen uit de directe omgeving;
- gebruik geschikte verlengsnoeren;
- houd de haakse slijper met beide handen vast;
- forceer de machine niet;
- houd rekening met de gebruiksduur om oververhitting te voorkomen;
- gebruik de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen.
Zie je tijdens de controle een beschadiging of defect? Gebruik de machine dan niet verder en meld het probleem.
Moet een haakse slijper volgens NEN 3140 worden gekeurd?
Haakse slijpers zijn elektrische arbeidsmiddelen. NEN 3140 richt zich op het veilig gebruiken, inspecteren en controleren van elektrische arbeidsmiddelen. Bij een keuring wordt gekeken naar de technische staat van het apparaat. Een keuring bestaat doorgaans uit een visuele inspectie en, waar nodig, elektrische metingen.
Visuele inspectie
Tijdens een visuele inspectie wordt onder andere gekeken naar:
- de behuizing;
- kabel en stekker;
- schakelaar;
- beschermkap;
- zichtbare beschadigingen;
- slijtage;
- de algemene staat van het apparaat.
Veel gebreken kunnen al tijdens deze visuele controle worden ontdekt.
Elektrische metingen
Afhankelijk van het type apparaat kunnen ook elektrische metingen worden uitgevoerd, bijvoorbeeld aan:
- isolatieweerstand;
- aardingscontinuïteit, indien van toepassing;
- lekstromen.
De resultaten van de inspectie en metingen bepalen mede of de haakse slijper veilig kan worden gebruikt.
Hoe vaak moet een haakse slijper worden gekeurd?
De keuringsfrequentie is afhankelijk van verschillende omstandigheden.
Denk daarbij aan:
- hoe intensief de haakse slijper wordt gebruikt;
- de omgeving waarin ermee wordt gewerkt;
- de kans op beschadiging;
- de belasting van het apparaat.
Voor haakse slijpers kan een keuringsinterval van ongeveer 6 tot 12 maanden worden aangehouden. Bij intensief gebruik of zwaardere omstandigheden kan een korter interval nodig zijn.
Een periodieke keuring vervangt de controle vóór gebruik niet. Ook tussen twee keuringen in kunnen beschadigingen ontstaan.
Wie mag een haakse slijper keuren?
De keuring moet worden uitgevoerd door iemand die over voldoende kennis en vaardigheden beschikt om elektrische arbeidsmiddelen te controleren en de meetresultaten te beoordelen. Daarbij moet niet alleen worden gekeken of het apparaat technisch in orde is, maar ook of eventuele gebreken reden zijn om het arbeidsmiddel buiten gebruik te stellen.
Tijdens de NEN 3140 Keurmeester Elektrische Arbeidsmiddelen opleiding leer je hoe je elektrische arbeidsmiddelen zoals haakse slijpers inspecteert, meet en beoordeelt.
Wat is de verantwoordelijkheid van de werkgever?
De werkgever is verantwoordelijk voor het beschikbaar stellen van veilige arbeidsmiddelen en het organiseren van veilig gebruik.
Daarbij horen onder andere:
- veilige en deugdelijke haakse slijpers beschikbaar stellen;
- periodieke inspecties en keuringen organiseren;
- medewerkers voldoende instrueren;
- toezicht houden op veilig gebruik;
- de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen beschikbaar stellen;
- keuringen en relevante incidenten registreren.
Veilig werken met een haakse slijper draait dus niet alleen om de machine zelf. Ook instructie, toezicht en een veilige werkwijze spelen een belangrijke rol.
Wat wordt van de gebruiker verwacht?
Ook de gebruiker heeft een verantwoordelijkheid bij het veilig werken met een haakse slijper. Van medewerkers wordt verwacht dat zij:
- de machine vóór gebruik controleren;
- alleen veilige en goedgekeurde apparatuur gebruiken;
- beschadigde apparaten buiten gebruik stellen;
- de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen dragen;
- zich houden aan werkinstructies en veiligheidsvoorschriften;
- beschadigingen, defecten en incidenten melden.
Zo kunnen problemen vroeg worden opgemerkt en kan worden voorkomen dat een onveilig apparaat opnieuw wordt gebruikt.
Welke registratie hoort bij de keuring?
Bij elektrische arbeidsmiddelen is het belangrijk om bij te houden welke apparaten aanwezig zijn en wanneer deze zijn gecontroleerd. De administratie kan onder andere bestaan uit:
- een inventarislijst van elektrische arbeidsmiddelen;
- keuringsrapporten;
- meetresultaten;
- gegevens over onderhoud en reparaties;
- registratie van incidenten;
- werkinstructies;
- registratie van gegeven instructies en trainingen.
In een keuringsrapport kan worden vastgelegd welk apparaat is gecontroleerd, welke controles en metingen zijn uitgevoerd en of het apparaat is goed- of afgekeurd.
Zelf haakse slijpers en ander elektrisch gereedschap leren keuren?
Werk je binnen jouw organisatie regelmatig met haakse slijpers en andere elektrische arbeidsmiddelen? Dan kan het praktisch zijn om de kennis voor het uitvoeren van keuringen zelf in huis te hebben.
Tijdens de NEN 3140 Keurmeester Elektrische Arbeidsmiddelen opleiding leer je hoe je elektrische arbeidsmiddelen inspecteert, metingen uitvoert en de resultaten beoordeelt.