Wat zegt de wet over het keuren van handpompwagens?
Er bestaat geen afzonderlijke wettelijke verplichting die specifiek voorschrijft dat iedere handpompwagen periodiek moet worden gekeurd. Dat betekent niet dat je een handpompwagen onbeperkt kunt gebruiken zonder de technische staat te controleren. De Arbowet en het Arbobesluit stellen eisen aan de veiligheid van arbeidsmiddelen.
Artikel 7.4a van het Arbobesluit bepaalt dat arbeidsmiddelen die onderhevig zijn aan invloeden waardoor de veiligheid kan verslechteren, regelmatig moeten worden gekeurd. De nadruk ligt dus op het veilig houden van het arbeidsmiddel en het beheersen van de risico’s tijdens het gebruik.
Wat is de verantwoordelijkheid van de werkgever?
Als werkgever ben je verantwoordelijk voor het beschikbaar stellen van veilige arbeidsmiddelen. Dat geldt ook voor handpompwagens die medewerkers gebruiken voor intern transport. Daarbij moet je onder andere zorgen voor:
- veilige en goed onderhouden handpompwagens;
- periodieke controles en onderhoud;
- gebruik volgens de voorschriften van de fabrikant;
- voldoende instructie aan medewerkers;
- tijdige actie wanneer gebreken worden geconstateerd.
Wanneer een defecte handpompwagen tot een ongeval leidt, kunnen ook de uitgevoerde controles, het onderhoud en de beschikbare documentatie een rol spelen.
Hoe vaak moet een handpompwagen worden gekeurd?
Er bestaat geen wettelijk vastgestelde keuringsfrequentie die specifiek voor iedere handpompwagen geldt. In de praktijk wordt vaak een jaarlijkse keuring aangehouden. Of dat interval passend is, hangt af van verschillende factoren:
- de gebruiksintensiteit;
- de werkomgeving;
- de leeftijd van de handpompwagen;
- de kans op slijtage of beschadiging;
- de voorschriften van de fabrikant.
Een handpompwagen die dagelijks intensief wordt gebruikt, kan bijvoorbeeld vaker gecontroleerd moeten worden dan een exemplaar dat slechts incidenteel wordt ingezet. Bij zwaar gebruik kan een halfjaarlijkse controle verstandig zijn.
Daarnaast is het belangrijk dat gebruikers vóór gebruik een korte visuele controle uitvoeren. Zo kunnen zichtbare beschadigingen of gebreken vroeg worden opgemerkt.
Waar wordt op gelet bij een keuring van een handpompwagen?
Tijdens een keuring wordt de technische staat van de handpompwagen beoordeeld. Verschillende onderdelen kunnen door gebruik slijten of beschadigd raken. Tijdens de inspectie wordt onder andere gekeken naar:
- de algemene conditie van de handpompwagen;
- slijtage van onderdelen;
- de werking van het hydraulische systeem;
- de staat van de wielen en lagers;
- de verbindingen;
- de werking van een eventuele rem;
- mogelijke vervormingen van de vorken.
Het doel is om gebreken te herkennen die de veiligheid tijdens het gebruik kunnen beïnvloeden.
Wat gebeurt er na de keuring?
De bevindingen van de keuring kunnen worden vastgelegd in een keuringsrapport.
Daarin staat bijvoorbeeld welke onderdelen zijn gecontroleerd en of er gebreken zijn gevonden. Bij goedkeuring kan de handpompwagen worden voorzien van een keuringssticker met de datum van de keuring en de volgende keuringsdatum.
Wordt de handpompwagen afgekeurd? Dan moeten de noodzakelijke reparaties worden uitgevoerd voordat het arbeidsmiddel weer veilig in gebruik kan worden genomen. Door keuringen en reparaties te registreren, blijft bovendien inzichtelijk wanneer een handpompwagen is gecontroleerd en wat daarbij is geconstateerd.
Welke risico's zijn er bij een defecte handpompwagen?
Een beschadigde of slecht onderhouden handpompwagen kan verschillende veiligheidsrisico’s veroorzaken. Denk onder andere aan:
- beknelling door een defect of slecht functionerend onderdeel;
- vallende lading wanneer de handpompwagen niet goed functioneert;
- fysieke overbelasting tijdens het gebruik;
- onverwachte defecten door slijtage.
Regelmatige controles helpen om problemen te ontdekken voordat ze tijdens het gebruik tot gevaarlijke situaties leiden. Daarnaast kan goed onderhoud bijdragen aan minder uitval en een langere levensduur van het arbeidsmiddel.
Moet je een handpompwagen vóór gebruik controleren?
Een periodieke keuring betekent niet dat gebruikers tussentijds niet meer naar de staat van de handpompwagen hoeven te kijken. Voor ieder gebruik is een korte visuele controle belangrijk.
Daarbij kan onder andere worden gelet op zichtbare beschadigingen en de algemene werking van het arbeidsmiddel. Wordt een gebrek geconstateerd dat de veiligheid kan beïnvloeden? Dan moet de handpompwagen niet zomaar verder worden gebruikt. De dagelijkse controle door gebruikers en de uitgebreidere periodieke inspectie vullen elkaar daarmee aan.
Kun je een handpompwagen zelf keuren?
Een organisatie kan ervoor kiezen om keuringen intern uit te voeren of deze uit te besteden aan een externe partij. Bij een interne keuring moet de medewerker die de inspectie uitvoert voldoende kennis hebben om de technische staat en veiligheid van de handpompwagen goed te kunnen beoordelen.
Intern keuren
Intern keuren kan voordelen bieden zoals:
- flexibele planning;
- lagere directe kosten;
- snel kunnen controleren wanneer dat nodig is.
Daar staat tegenover dat de organisatie zelf moet zorgen voor een medewerker met voldoende kennis en vaardigheden.
Keuring uitbesteden
Een externe partij kan zorgen voor een onafhankelijke beoordeling en specialistische expertise. Welke keuze het meest geschikt is, hangt af van de organisatie en de kennis die intern beschikbaar is. Het belangrijkste is dat de inspectie deskundig wordt uitgevoerd en de resultaten aantoonbaar worden vastgelegd.
Waarom is het belangrijk om keuringen te registreren?
Een goede registratie maakt inzichtelijk wat er met een handpompwagen is gebeurd. Daarin kunnen bijvoorbeeld worden vastgelegd:
- wanneer de handpompwagen is gecontroleerd;
- welke gebreken zijn gevonden;
- of het arbeidsmiddel is goed- of afgekeurd;
- welke reparaties zijn uitgevoerd;
- wanneer de volgende controle gepland staat.
Deze documentatie helpt om onderhoud en keuringen gestructureerd uit te voeren en om aan te tonen dat aandacht wordt besteed aan de veiligheid van de arbeidsmiddelen.
Zelf arbeidsmiddelen leren keuren?
Gebruik je binnen jouw organisatie veel handpompwagens of andere arbeidsmiddelen? Dan kan het praktisch zijn om de benodigde kennis voor het uitvoeren van inspecties zelf in huis te hebben.
Tijdens een opleiding tot keurmeester leer je waarop je bij arbeidsmiddelen moet letten, hoe je mogelijke gebreken herkent en hoe je de resultaten van een keuring correct vastlegt. Zo kun je arbeidsmiddelen binnen de organisatie op een gestructureerde manier controleren en bijdragen aan veilig gebruik.