Hoe lang is een NEN 3140-certificaat geldig?
Een certificaat dat je na een NEN 3140-training ontvangt, heeft vanuit NEN geen vaste geldigheidsduur. Dat betekent dat het niet automatisch na bijvoorbeeld drie of vijf jaar ongeldig wordt. Wel kan een werkgever, opdrachtgever of andere partij bepalen dat een gevolgde opleiding niet te lang geleden mag zijn. Daarmee wil die partij zekerheid hebben dat de kennis van de keurmeester nog voldoende actueel en paraat is. Een certificaat uit het verleden kan dus nog steeds bestaan, terwijl tegelijkertijd de vraag ontstaat of de kennis van degene die het certificaat heeft behaald nog voldoende actueel is. Dat onderscheid is belangrijk:het certificaat verloopt niet automatisch, maar deskundigheid moet wel op peil blijven.
Maakt een certificaat je automatisch bevoegd om te keuren?
Nee. Een certificaat van een opleiding is vooral een bewijs dat je een bepaalde opleiding of training hebt gevolgd. Het is niet automatisch een wettelijke vergunning waarmee je voortaan onbeperkt alle arbeidsmiddelen mag keuren. Voor het keuren van arbeidsmiddelen bepaalt het Arbobesluit dat een keuring moet worden uitgevoerd door een deskundige natuurlijke persoon, rechtspersoon of instelling. De werkgever moet er dus voor zorgen dat degene die een arbeidsmiddel keurt voldoende deskundig is voor die taak.
Bij die deskundigheid kun je bijvoorbeeld kijken naar:
- gevolgde opleidingen;
- kennis van de betreffende arbeidsmiddelen;
- praktische ervaring;
- kennis van relevante normen en voorschriften;
- ervaring met de gebruikte meet- en keuringsapparatuur;
- het vermogen om gebreken en risico’s te herkennen;
- het correct kunnen beoordelen en registreren van keuringsresultaten.
Een cursuscertificaat kan helpen om die deskundigheid aan te tonen, maar is niet het enige dat bepaalt of iemand geschikt is om een keuring uit te voeren.
Waarom staat er soms toch een geldigheidsduur op een certificaat?
Opleiders en werkgevers kunnen zelf afspraken maken over hoe lang zij een certificaat als voldoende actueel beschouwen. Daardoor kan op een certificaat bijvoorbeeld een termijn worden vermeld of kan een organisatie voorschrijven dat medewerkers periodiek een herhalingsopleiding moeten volgen. Dat betekent niet automatisch dat deze termijn rechtstreeks uit NEN 3140 of de wet afkomstig is. Ook opdrachtgevers kunnen eigen eisen stellen. Een bedrijf dat keuringswerk uitbesteedt, kan bijvoorbeeld als voorwaarde stellen dat de keurmeester aantoonbaar recent is opgeleid.
Controleer daarom altijd:
- wat er op jouw certificaat staat;
- welke voorwaarden de opleider hanteert;
- welke eisen jouw werkgever stelt;
- welke eisen een eventuele opdrachtgever stelt;
- of er voor jouw specifieke type keuring aanvullende certificatie-eisen gelden.
Wanneer is het verstandig om je kennis op te frissen?
Ook wanneer je certificaat formeel geen vaste vervaldatum heeft, is het verstandig om regelmatig te beoordelen of je kennis nog actueel is. Dat is bijvoorbeeld relevant wanneer:
- je langere tijd geen keuringen hebt uitgevoerd;
- normen of voorschriften zijn gewijzigd;
- je andere soorten arbeidsmiddelen gaat keuren;
- je met nieuwe meetapparatuur gaat werken;
- nieuwe technieken of arbeidsmiddelen worden gebruikt;
- je werkgever of opdrachtgever aanvullende eisen stelt;
- je merkt dat bepaalde kennis of vaardigheden zijn weggezakt.
Hoe vaak bijscholing nodig is, kun je dus niet voor iedere keurmeester met één vaste termijn beantwoorden. Iemand die vrijwel dagelijks keuringen uitvoert en wijzigingen actief bijhoudt, bevindt zich in een andere situatie dan iemand die vijf jaar geleden een cursus heeft gevolgd en daarna nauwelijks nog heeft gekeurd.
Wat als NEN 3140 verandert?
Normen worden van tijd tot tijd aangepast. Op dit moment is NEN 3140:2011+A3:2019 de definitieve versie van NEN 3140. Er is inmiddels ook een ontwerpversie van NEN 3140:2026 gepubliceerd, maar die heeft de definitieve versie nog niet vervangen. Wanneer een norm verandert, is het belangrijk om te bekijken welke gevolgen dat heeft voor de manier waarop je werkzaamheden en keuringen uitvoert. Dat betekent niet automatisch dat een oud cursuscertificaat van de ene op de andere dag waardeloos wordt. Wel kan aanvullende scholing verstandig zijn om ervoor te zorgen dat je kennis weer aansluit bij de actuele norm.
Moet je opnieuw examen doen om keurmeester te blijven?
Dat hangt af van de opleiding, het certificaat en eventuele eisen van jouw werkgever of opdrachtgever. Er bestaat voor een regulier NEN 3140-cursuscertificaat geen algemene wettelijke regel die voorschrijft dat iedere keurmeester bijvoorbeeld elke drie jaar opnieuw examen moet doen. Een opleider kan wel een herhalingscursus aanbieden of een bepaalde geldigheidsduur aan het eigen certificaat koppelen.
Daarnaast kunnen organisaties vanuit hun eigen veiligheidsbeleid bepalen dat medewerkers periodiek opnieuw worden geïnstrueerd of geschoold. Kijk daarom niet alleen naar de datum op het certificaat, maar vooral naar de vraag: kan ik nog aantonen dat ik voldoende deskundig ben om deze keuring veilig en correct uit te voeren?
Is een certificaat verplicht om arbeidsmiddelen te keuren?
Niet voor ieder arbeidsmiddel bestaat een wettelijke verplichting om een specifiek persoonscertificaat te hebben. Het Arbobesluit schrijft bij veel arbeidsmiddelen vooral voor dat de keuring wordt uitgevoerd door een deskundige persoon of instelling. Voor sommige specifieke arbeidsmiddelen gelden wel aanvullende wettelijke eisen en kunnen aangewezen keuringsinstanties of specifieke certificatieschema’s verplicht zijn. Het is daarom belangrijk om per type arbeidsmiddel te bekijken welke regels gelden. Voor het keuren van veel gangbare arbeidsmiddelen binnen een organisatie draait het vooral om aantoonbare deskundigheid.
Hoe toon je aan dat een keurmeester deskundig is?
Een werkgever doet er goed aan om niet alleen het cursuscertificaat te bewaren. Je kunt de deskundigheid van een keurmeester bijvoorbeeld onderbouwen met:
- het behaalde opleidingscertificaat;
- gevolgde herhalings- of bijscholing;
- werkervaring;
- interne instructies en afspraken;
- aantoonbare praktijkervaring met de betreffende keuringen;
- actuele werkinstructies en keuringsprocedures.
Zo ontstaat een completer beeld dan wanneer alleen wordt gekeken naar de datum waarop iemand ooit een cursus heeft gevolgd.
Hoe zit het met een certificaat voor NEN 3140-keurmeester?
Wil je elektrische arbeidsmiddelen keuren, dan moet je begrijpen hoe je een inspectie uitvoert en hoe je de resultaten beoordeelt. Daarvoor moet je onder andere weten:
- hoe je een visuele inspectie uitvoert;
- welke beschermingsklassen er zijn;
- welke metingen van toepassing zijn;
- hoe je meetapparatuur gebruikt;
- hoe je meetresultaten beoordeelt;
- wanneer een arbeidsmiddel moet worden afgekeurd;
- hoe je de resultaten registreert.
Een opleiding tot keurmeester is een manier om deze kennis en vaardigheden op te doen en aantoonbaar te maken. Het certificaat dat je vervolgens ontvangt, laat zien dat je de opleiding hebt gevolgd. Daarna blijft het belangrijk om je kennis en vaardigheden tijdens het uitvoeren van keuringen op peil te houden.
Wanneer kun je het beste een herhalingscursus volgen?
Een herhalingscursus kan verstandig zijn wanneer je merkt dat je kennis niet meer volledig aansluit bij de praktijk. Bijvoorbeeld wanneer je:
- lang geleden bent opgeleid;
- weinig praktijkervaring hebt opgedaan;
- een tijd geen keuringen hebt uitgevoerd;
- te maken krijgt met gewijzigde normen;
- meer zekerheid wilt over het correct uitvoeren van metingen;
- vanuit je werkgever of opdrachtgever opnieuw scholing moet volgen.
Wacht dus niet uitsluitend totdat een certificaat volgens een bepaalde datum ‘verloopt’. Kijk vooral naar je eigen deskundigheid en de werkzaamheden die je uitvoert.
Keurmeester worden voor elektrische arbeidsmiddelen
Wil je leren hoe je elektrische arbeidsmiddelen veilig en systematisch inspecteert? Tijdens de cursus NEN 3140 Keurmeester elektrische arbeidsmiddelen leer je welke controles en metingen nodig zijn en hoe je de resultaten beoordeelt.
Na afronding ontvang je een certificaat waarmee je kunt aantonen dat je de opleiding hebt gevolgd. Maar onthoud vooral: bij veilig keuren draait het uiteindelijk niet alleen om de datum op een certificaat. Het gaat erom dat je beschikt over de actuele kennis en vaardigheden die nodig zijn om arbeidsmiddelen deskundig te beoordelen.