Waarom een goede BHV-organisatie?
In Nederland werken ongeveer 7 miljoen werknemers bij zo’n 350.000 bedrijven. Jaarlijks krijgen meer dan 200.000 werknemers een arbeidsongeval. Gemiddeld 60 keer per jaar valt er een dodelijk slachtoffer. Dat zijn 1-2 doden per week. De meest voorkomende ongevallen in Nederland zijn volgens het ministerie van Volksgezondheid: machineongeval, ongeval met vallende objecten of val van ladder of trap. (bron: https://www.rivm.nl/veilig-werken/feiten-en-cijfers-over-arbeidsongevallen)
Het is dus zeker van belang om een degelijke BHV-organisatie te hebben omdat dit:
• veiligheid verhoogt
• de kans op ingrijpende gevolgen na een incident verkleint
• boetes voorkomt
• de bedrijfscontinuïteit verzekerd
Bovendien is het een wettelijke verplichting uit de Arbowet voor alle werkgevers.
Waaraan moet de BHV-organisatie minimaal voldoen?
Artikel 15 van de Arbowet beschrijft dat de werkgever zich moet laten bijstaan door een of meer werknemers die door hem zijn aangewezen als BHV’ers. Het verlenen van de bijstand houdt in elk geval in:
1. Het verlenen van eerste hulp bij ongevallen
2. Controleren op achterblijvers
3. Het beperken en het bestrijden van brand en het beperken van de gevolgen van ongevallen.
4. Het in noodsituaties alarmeren en evacueren van alle werknemers en andere personen in het bedrijf of de inrichting.
Aantal en de beschikbaarheid van BHV-ers
Er is veel onduidelijkheid over wat er nu wel/niet wettelijk verplicht is omtrent het aantal BHV-ers. Volgens de wet moet er in een organisatie ten minste één BHV-er zijn. Echter stelt de wet ook als eis dat de BHV-er altijd beschikbaar en aanwezig moet zijn. Met één BHV-er is het onvoldoende zekergesteld dat er aan de wetgeving wordt voldaan. Denk maar aan de volgende situaties:
• Ziekte BHV-er
• Vakantie BHV-er
• BHV-er die in ploegendienst werkt
• Project van BHV-er op externe locatie
Een goede planning van de bezetting van de BHV-organisatie is dus van belang. Evenals de scholing en opleiding van meerdere BHV-ers binnen één organisatie. De bedrijfshulpverleners dienen te beschikken over een zodanige opleiding en uitrusting, en zijn zodanig in aantal en zodanig georganiseerd dat zij deze taken naar behoren kunnen vervullen. Beschikt een organisatie over te weinig BHV-ers en zit de organisatie in een verzamelpand, dan is het ook een mogelijkheid dat de organisatie samen gaat werken met de omliggende bedrijven zodat zij over voldoende BHV’ers beschikken.
Het is dus niet realistisch om in een organisatie maar één BHV-er te hebben aangezien dit het ontruimingsproces bij calamiteiten of brand eerder belemmert dan soepel laat verlopen. Er zijn enkele taken die een BHV-er verplicht is om uit te voeren zoals eerder genoemd in artikel 15 van de Arbowet.
Aantal BHV-ers en restrisico’s
Er zijn in de praktijk simpelweg meerdere BHV-ers nodig in de organisatie, ondanks dat er arbowettelijk een minimum van 1 BHV-er is aangegeven. Wij adviseren dan ook om minimaal 4 BHV-ers te hebben. Dit aantal kan worden aangevuld op basis van aanvullende criteria en risico’s binnen de organisatie. Denk aan:
• Totaal aantal werknemers en bezoekers in het pand
• De aard, grootte en complexiteit en aantal verdiepingen in het gebouw
• Aanvullende restrisico’s:
o Aantal niet -zelfredzame medewerkers zijn, zoals een zwangere, minder valide medewerker/bezoeker.
o Aanwezigheid van gesloten/beperkt toegankelijke ruimtes
o Aanwezigheid gevaarlijke stoffen
o Beschikbaarheid en opkomsttijd van de professionele hulpverleningsdiensten
Samenstelling BHV-ploeg
Middels onderstaande berekening kan de samenstelling van de BHV-ploeg berekend worden. De berekening gaat uit van het maximaal aantal aanwezige personen op een gemiddelde dag. Het berekende aantal moet altijd minimaal aanwezig zijn. Rekening houdend met parttimers, verlof en ziekte, betekent dit dat het werkelijk aantal BHV-ers hoger moet liggen. Het verschil in parttime – fulltime moet in ieder geval worden opgevuld.
Wij hanteren onderstaande regels voor de bepaling van het aantal BHV-ers:
Bereken en tel bij elkaar op het:
Maximaal aantal medewerkers / dag
Maximaal aantal bezoekers / dag
Maximaal aantal overige personen
Totaal aantal personen gedeeld door 50 = Het minimum aantal BHV’ers (naar boven afronden)
Gebouw meer dan 2 verdiepingen: +1
Complex gebouw: +1
Bijzondere risico’s, onder andere opslag chemische stoffen: +1
Personen die zichzelf niet in veiligheid kunnen brengen: +1
Minimaal aantal BHV-ers scenario A
Compensatie part-timers x
Compensatie 4% ziek, 25% verlof x 1,29
Gewenste omvang BHV-ploeg Scenario B
Ten aanzien van de samenstelling van de BHV-ploegen per locatie kunnen een tweetal scenario’s onderscheiden worden:
Scenario A:
Scenario A geeft de situatie weer waarbij de minimaal gewenste omvang van de BHV-ploeg is bepaald op basis van bovenstaande wettelijke berekening.
Scenario B:
Scenario B geeft de gewenste situatie weer voor de organisatie van de bedrijfshulpverlening, waarbij rekening is gehouden met de praktische invulling. Hierbij is onder andere de verantwoordelijkheid van derden in ogenschouw genomen.
Opleiding BHV-ers
In de Arbowet staan vrij beperkte regels over het opleiden van BHV’ers. Toch raden wij aan om de onderstaande criteria te hanteren als leidraad:
1. Oefen regelmatig door het houden van periodiek oefeningen (met of zonder begeleiding van externe specialisten)
2. Houd minimaal 1x per jaar een ontruimingsoefening
3. BHV-ers moeten voldoende kennis in huis hebben om hun taken adequaat te kunnen uitvoeren, laat nieuw aangemelde BHV-ers een training volgen
4. Oefen elk jaar de stof door deze te herhalen en een herhalingscursus te volgen.