Hoe vaak moeten arbeidsmiddelen gekeurd worden?

De keuringsfrequentie van arbeidsmiddelen varieert per type, maar de meeste apparaten moeten jaarlijks gekeurd worden. Elektrische handgereedschappen, ladders, rolsteigers, textiele hijsmiddelen en valbeveiliging vereisen allemaal een jaarlijkse keuring volgens de geldende NEN-normen. Metalen hijsmiddelen vormen een uitzondering en moeten vierjaarlijks gekeurd worden. Bij intensief of zwaar gebruik kan een hogere keuringsfrequentie noodzakelijk zijn volgens de Arbowet. Als werkgever ben je wettelijk verplicht deze keuringen door gekwalificeerde keurmeesters te laten uitvoeren en de resultaten te documenteren.

Wettelijke eisen voor het keuren van arbeidsmiddelen

In Nederland is de verplichting tot het keuren van arbeidsmiddelen vastgelegd in de Arbowet en het Arbobesluit. Deze verplichting bestaat al sinds oktober 1998 en legt de verantwoordelijkheid primair bij de werkgever. Volgens artikel 7.4a van het Arbobesluit moeten arbeidsmiddelen die onderhevig zijn aan invloeden die leiden tot verslechtering, regelmatig gekeurd worden door een deskundige persoon.

Als werkgever ben je verplicht om:

• Arbeidsmiddelen regelmatig te laten keuren
• Keuringen te laten uitvoeren door een gekwalificeerde keurmeester
• Keuringsresultaten te documenteren en beschikbaar te houden
• Afgekeurde arbeidsmiddelen direct uit gebruik te nemen

De praktische invulling van deze verplichtingen hangt sterk af van het type arbeidsmiddel en de intensiteit van het gebruik. Voor sommige middelen zijn specifieke normen opgesteld, zoals de NEN 3140 voor elektrische apparatuur of de NEN 2484 voor ladders en trappen.

Keuringsfrequentie per type arbeidsmiddel

De keuringsfrequentie verschilt per type arbeidsmiddel. Hier volgt een overzicht van de meest voorkomende arbeidsmiddelen en hun aanbevolen keuringsinterval:

Belangrijk om te weten is dat deze frequenties kunnen variëren op basis van gebruiksintensiteit, werkomstandigheden en eventuele aanwijzingen van de fabrikant. Bij intensief of zwaar gebruik kan een hogere keuringsfrequentie noodzakelijk zijn.

NEN 3140 norm en de impact op keuringen

De NEN 3140 norm is specifiek gericht op de veiligheid bij het werken met elektrische arbeidsmiddelen. Deze norm schrijft voor dat elektrische apparatuur regelmatig geïnspecteerd moet worden op veiligheid en functionaliteit.

Binnen de NEN 3140 worden elektrische arbeidsmiddelen ingedeeld in verschillende klassen:

• Klasse I: geaarde apparaten
• Klasse II: dubbel geïsoleerde apparaten

Voor elk type apparaat gelden specifieke meetmethoden en grenswaarden. Bij klasse I apparaten wordt bijvoorbeeld de beschermingsleiding (aarde) en de isolatieweerstand gemeten, terwijl bij klasse II apparaten alleen de isolatieweerstand wordt gecontroleerd.

Om deze keuringen correct uit te voeren, is specifieke kennis en ervaring vereist. Hiervoor bieden wij de Cursus NEN 3140 keurmeester elektrische arbeidsmiddelen aan, waar je leert hoe je deze apparaten volgens de geldende normen kunt inspecteren.

Waarom is een gekwalificeerde keurmeester essentieel?

Een gedegen keurmeester opleiding is van groot belang om arbeidsmiddelen correct te kunnen keuren. Een gekwalificeerde keurmeester beschikt over:

• Kennis van de toepasselijke normen en wetgeving
• Inzicht in de specifieke risico’s per arbeidsmiddel
• Vaardigheden om correct metingen uit te voeren
• Bekwaamheid om afkeurpunten te herkennen

Het laten keuren van arbeidsmiddelen door een niet-gekwalificeerde persoon brengt risico’s met zich mee. Niet alleen kunnen defecten over het hoofd worden gezien, maar bij een ongeval kan dit leiden tot aansprakelijkheidsproblemen en verzekeringskwesties.

Een professionele keurmeester zorgt ervoor dat keuringen objectief, grondig en volgens de juiste normen worden uitgevoerd. Hiermee verklein je het risico op ongevallen en voldoe je aan je wettelijke verplichtingen als werkgever.

Welke gevolgen heeft het niet (tijdig) keuren?

Het niet of niet tijdig laten keuren van arbeidsmiddelen kan verstrekkende gevolgen hebben:

• Juridische consequenties: Bij een ongeval met niet-gekeurde arbeidsmiddelen kan een werkgever aansprakelijk worden gesteld voor nalatigheid.
• Financiële gevolgen: Boetes van de Arbeidsinspectie, schadeclaims en verhoogde verzekeringspremies.
• Veiligheidsrisico’s: Een niet-gekeurd arbeidsmiddel kan defecten vertonen die tot ongevallen leiden.
• Productiviteitsverlies: Plotselinge uitval van apparatuur door gebrek aan onderhoud.

Verzekeraars stellen steeds vaker als voorwaarde dat arbeidsmiddelen aantoonbaar gekeurd zijn. Bij een schade waarbij blijkt dat keuringen niet tijdig zijn uitgevoerd, kan de verzekeraar uitkering weigeren.

Praktische tips voor het bijhouden van keuringen

Om het keuringsproces binnen je organisatie effectief te beheren, zijn hier enkele praktische tips:

• Stel een centraal register op van alle arbeidsmiddelen met hun keuringsdata
• Gebruik digitale systemen voor het plannen en bijhouden van keuringen
• Zorg voor duidelijke markering op arbeidsmiddelen (keuringsstickers)
• Plan keuringen ruim voor de vervaldatum in
• Bewaar keuringsrapporten op een centrale, goed toegankelijke plaats
• Leid eigen medewerkers op tot keurmeester voor regelmatige interne inspecties

Kies voor goedkeuringsstickers die duidelijk aangeven wanneer de volgende keuring moet plaatsvinden. Let hierbij op de juiste terminologie: “Goedgekeurd tot”, “Volgende keuring voor” of “Volgende keuring op” kunnen verwarring veroorzaken. Zorg dat iedereen binnen je organisatie dezelfde terminologie hanteert.

Bij Nieuwhuis Opleidingen helpen we je graag om je keuringsprocessen op orde te krijgen, met praktische opleidingen voor keurmeesters en advies over de implementatie van een effectief keuringssysteem. Zo kun je met vertrouwen voldoen aan alle wettelijke eisen en zorg je voor een veilige werkomgeving voor je medewerkers.