Wat houdt het keurmeesterschap binnen NEN 3140 precies in?
Het keurmeesterschap binnen NEN 3140 is een belangrijke functie voor de veiligheid binnen elk bedrijf dat werkt met elektrische apparatuur. De norm NEN 3140 richt zich op de veilige bedrijfsvoering van laagspanningsinstallaties en elektrische arbeidsmiddelen. Als keurmeester bent u verantwoordelijk voor het controleren en keuren van elektrische apparaten en installaties op hun veiligheid.
In Nederland is deze norm niet direct wettelijk verplicht, maar indirect wel. De Arbowet verplicht werkgevers namelijk om een veilige werkomgeving te bieden. Volgens het Arbobesluit (artikel 7.4a, vijfde lid) moeten arbeidsmiddelen worden gekeurd door een “deskundige natuurlijke persoon, rechtspersoon of instelling”. De NEN 3140 is de praktische invulling hiervan voor elektrische arbeidsmiddelen.
Er bestaat een belangrijk verschil tussen een inspecteur en een keurmeester. Een inspecteur controleert meestal alleen visueel, terwijl een keurmeester gemachtigd is om volledige keuringen uit te voeren, inclusief metingen en beproevingen. Als keurmeester heeft u de bevoegdheid om apparatuur goed of af te keuren en deze te voorzien van een keurmerk of keuringssticker.
Welke kwalificaties zijn nodig om keurmeester te worden?
Om keurmeester te worden voor elektrische installaties volgens NEN 3140 heeft u specifieke kennis en vaardigheden nodig. Een technische achtergrond is zeer waardevol, maar niet per se vereist als startpunt. Wat wel belangrijk is, is dat u beschikt over basiskennis van elektriciteit en elektrische installaties.
U hoeft niet vooraf een cursus als Voldoende Onderricht Persoon (VOP) of Vakbekwaam Persoon (VP) te hebben gevolgd, hoewel sommige opleidingsinstituten dit wel suggereren. De wetgeving stelt alleen dat u “deskundig” moet zijn. Deze deskundigheid kunt u verwerven door het volgen van een specifieke NEN 3140 cursus voor keurmeesters elektrische arbeidsmiddelen.
Tijdens zo’n cursus leert u onder andere:
- De wettelijke kaders en normen rondom elektrische veiligheid
- Verschillende meetmethoden en -technieken
- Het beoordelen van risico’s bij elektrische installaties
- Het correct uitvoeren en documenteren van keuringen
- Het werken met meetapparatuur
De NEN 3140 cursus: wat leer je en hoe verloopt het traject?
Een NEN 3140 keurmeestercursus is praktijkgericht en bevat zowel theoretische als praktische componenten. Doorgaans duurt zo’n cursus 2 tot 3 dagen, afhankelijk van het opleidingsinstituut en de diepgang van de training. De cursus is speciaal ontwikkeld om u alle kennis en vaardigheden bij te brengen die nodig zijn om elektrische arbeidsmiddelen zelfstandig te keuren.
Tijdens de theoretische modules leert u over de wettelijke verplichtingen, de NEN 3140-norm zelf, en de principes van elektrische veiligheid. U krijgt inzicht in gevaren van elektriciteit, de verschillende inspectiecategorieën en de frequentie van keuringen. In het praktijkgedeelte gaat u daadwerkelijk aan de slag met het keuren van diverse elektrische apparaten. U leert omgaan met meetinstrumenten en het interpreteren van meetresultaten.
Het examen bestaat meestal uit een theoretisch en een praktisch deel. Bij het succesvol afronden van beide onderdelen ontvangt u een certificaat dat aantoont dat u bekwaam bent om als keurmeester op te treden. Dit certificaat is doorgaans niet aan een wettelijke geldigheidsduur gebonden, maar het is wel verstandig om uw kennis regelmatig op te frissen via bijscholing, omdat normen en technieken kunnen veranderen.
Voordelen van een interne keurmeester versus externe dienstverlening
Het hebben van een eigen keurmeester binnen uw bedrijf biedt aanzienlijke voordelen. Allereerst is er het kostenaspect: na de initiële investering in opleiding en meetapparatuur, bespaart u op de kosten van externe keuringsdiensten, die al snel kunnen oplopen wanneer u veel elektrische apparatuur in gebruik heeft.
Daarnaast geeft een interne keurmeester u veel flexibiliteit. U kunt keuringen inplannen wanneer het uw bedrijf het beste uitkomt, bijvoorbeeld tijdens rustige periodes. Ook kunt u direct actie ondernemen bij nieuwe apparatuur of na reparaties. Deze flexibiliteit zorgt ervoor dat uw bedrijfsprocessen minder worden verstoord.
Een belangrijk voordeel is ook de opbouw van interne expertise. Uw keurmeester kent de specifieke situatie binnen uw bedrijf en kan gerichte adviezen geven over gebruik en onderhoud van apparatuur. Bovendien draagt een interne keurmeester bij aan het veiligheidsbewustzijn binnen de organisatie.
Stap-voor-stap: zo implementeer je de rol van keurmeester in je bedrijf
Om een keurmeester binnen uw organisatie te implementeren, is een gestructureerde aanpak nodig:
- Selecteer een geschikte kandidaat met affiniteit voor techniek en veiligheid
- Investeer in de juiste opleiding, zoals een NEN 3140 cursus voor keurmeesters
- Schaf de benodigde meetapparatuur aan (o.a. PAT-tester, isolatieweerstandsmeter)
- Stel een keuringsschema op voor alle elektrische apparatuur in uw bedrijf
- Richt een administratiesysteem in voor het documenteren van keuringen
- Informeer alle medewerkers over het belang van de keuringen en de procedure
- Start met een inventarisatie van alle te keuren apparatuur
- Begin met de eerste keuringsronde en evalueer het proces
Voor het inrichten van een keuringssysteem kunt u beginnen met een eenvoudige Excel-sheet. Voor grotere organisaties kan een gespecialiseerd softwarepakket uitkomst bieden. Zorg dat u altijd een duidelijk keurmerk of sticker gebruikt om aan te geven welke apparaten gekeurd zijn en wanneer de volgende keuring nodig is.
Veelgestelde vragen over het zelf keurmeester worden
Een vraag die vaak gesteld wordt is of een herhalingscursus verplicht is. Wettelijk gezien is dit niet verplicht. Het Arbobesluit vermeldt geen periodieke herhaling. Wel is het uw eigen verantwoordelijkheid om uw kennis op peil te houden, bijvoorbeeld via vakliteratuur, nieuwsbrieven of bijscholing.
Veel bedrijven vragen zich af wie aansprakelijk is bij ongelukken. Als keurmeester bent u verantwoordelijk voor het correct uitvoeren van keuringen, maar de eindverantwoordelijkheid ligt bij de werkgever. Het is daarom belangrijk om alle keuringen goed te documenteren en een heldere procedure te hebben voor afgekeurde apparatuur.
Ook komt vaak de vraag of u na certificering ook voor andere bedrijven mag keuren. Het antwoord is ja: na het behalen van uw certificaat mag u ook keuringen uitvoeren voor derden. Dit kan zelfs een interessante nevenactiviteit zijn voor uw bedrijf.
Voor grotere organisaties kan het zinvol zijn om meerdere keurmeesters op te leiden, zeker wanneer u verschillende vestigingen heeft. Dit zorgt voor continuïteit en spreiding van kennis binnen uw organisatie.
Het zelf uitvoeren van interne keuringen van elektrische installaties vraagt om de juiste kennis en certificering. Bij Nieuwhuis Opleidingen helpen we u graag verder met praktijkgerichte cursussen die u volledig voorbereiden op het keurmeesterschap. Door te investeren in een eigen keurmeester verhoogt u niet alleen de veiligheid binnen uw bedrijf, maar bespaart u ook kosten op lange termijn.