Wat houdt de NEN 3140 norm precies in?
De NEN 3140 norm is een Nederlandse richtlijn die gaat over veilig werken met elektrische installaties en elektrische arbeidsmiddelen. Deze norm is afgeleid van de Europese norm EN 50110 en is bedoeld om de veiligheid van medewerkers die met elektriciteit werken te waarborgen. De NEN 3140 norm is niet vrijblijvend – hij geeft invulling aan wettelijke verplichtingen die voortvloeien uit de Arbowet.
Als werkgever ben je verantwoordelijk voor het bieden van een veilige werkomgeving. Dit betekent dat je elektrische installaties en apparatuur regelmatig moet laten keuren door een vakbekwame persoon. Deze persoon wordt vaak een ‘keurmeester’ genoemd. De NEN 3140 keuring omvat zowel visuele inspecties als metingen om de veiligheid van apparatuur te controleren. Denk hierbij aan controles van de isolatieweerstand, aardlekschakelaars en beschermingsleidingen.
Het werkgebied van de norm is breed en omvat alle elektrische installaties en apparatuur die op de werkplek worden gebruikt. Van kantoorapparatuur zoals computers en printers tot industriële machines en handgereedschap. Keuringen moeten periodiek uitgevoerd worden, afhankelijk van het type apparatuur en de gebruiksomstandigheden. Voor kantoorapparatuur is dit meestal eens per vijf jaar, terwijl handgereedschap op bouwplaatsen vaak jaarlijks gekeurd moet worden.
De voordelen van een externe keurmeester inhuren
Het inhuren van een externe keurmeester biedt verschillende voordelen voor bedrijven. Ten eerste krijg je te maken met een onafhankelijke inspecteur die objectief kijkt naar je elektrische installaties en apparatuur. Er is geen sprake van bedrijfsblindheid of belangenverstrengeling, wat de betrouwbaarheid van de keuring vergroot. Dit is vooral belangrijk bij eventuele calamiteiten of arbeidsinspecties.
Een ander belangrijk voordeel is de specialistische kennis die externe keurmeesters meebrengen. Ze zijn volledig op de hoogte van de actuele normen en interpretaties daarvan. Externe inspecteurs voeren dagelijks keuringen uit bij verschillende bedrijven, waardoor ze veel praktijkervaring hebben met uiteenlopende installaties en situaties. Dit betekent dat ze sneller en efficiënter werken dan iemand die slechts af en toe keuringen uitvoert.
Qua kosten lijkt het inhuren van een externe keurmeester op het eerste gezicht duurder, maar je hoeft niet te investeren in meetapparatuur, opleidingen en bijscholing. Voor kleinere bedrijven met weinig te keuren apparatuur is dit meestal de meest kosteneffectieve oplossing. Bovendien biedt het juridische bescherming; bij eventuele calamiteiten kun je aantonen dat je een erkende deskundige hebt ingehuurd voor de keuringen. De kosten van een externe keurmeester variëren meestal tussen €40 en €80 per uur, afhankelijk van de complexiteit van de installaties.
Interne opleiding: medewerkers opleiden tot NEN 3140 keurmeester
Een alternatief voor het inhuren van een externe keurmeester is het laten opleiden van je eigen medewerkers tot NEN 3140 keurmeester. Via een cursus NEN 3140 keurmeester elektrische arbeidsmiddelen leert een medewerker alle ins en outs van het keuren van elektrische apparatuur en installaties. Een goede interne opleiding elektrische veiligheid behandelt zowel de theoretische achtergrond als de praktische uitvoering van keuringen.
De voordelen van interne keurmeesters zijn aanzienlijk. Je bouwt kennis op binnen je eigen organisatie, waardoor je minder afhankelijk wordt van externe partijen. Een intern opgeleide keurmeester kent je bedrijf, de werkprocessen en de specifieke apparatuur die gebruikt wordt. Dit zorgt voor efficiënte keuringen die aansluiten bij de praktijk van je organisatie. Bovendien kun je keuringen inplannen wanneer het jou uitkomt, zonder afhankelijk te zijn van de agenda van een externe partij.
Medewerkers die worden opgeleid tot keurmeester ontwikkelen waardevolle competenties. Ze krijgen inzicht in elektrische veiligheid, leren risico’s herkennen en krijgen kennis van de relevante wet- en regelgeving. Deze kennis is niet alleen nuttig tijdens keuringen, maar ook in het dagelijks werk. Bedrijfsinterne keurmeesters kunnen collega’s adviseren over veilig gebruik van elektrische apparatuur en direct ingrijpen bij onveilige situaties.
Kosten vergelijking: extern vs. intern keurmeesterschap
Bij het maken van een keuze tussen externe en interne keurmeesters spelen de kosten van NEN 3140 keuring natuurlijk een belangrijke rol. Laten we de financiële plaatjes eens naast elkaar leggen. Bij externe keurmeesters betaal je meestal een uurtarief, plus eventueel voorrijkosten. Voor een bedrijf met 50 elektrische apparaten komt dit ongeveer neer op €500-€750 per keuringsronde, afhankelijk van de complexiteit van de apparatuur.
Voor interne keurmeesters moet je rekenen op de initiële investering in een opleiding (ongeveer €750-€1000 per persoon), plus de kosten voor meetapparatuur (€1000-€2500). Daarnaast is er de tijdsinvestering voor het uitvoeren van de keuringen. Voor een medewerker die 50 apparaten moet keuren, reken je op ongeveer 1 tot 2 werkdagen per keuringsronde. De kosten voor bijscholing (elke 3-5 jaar) liggen rond de €500 per keer.
Rekenvoorbeeld: Voor een middelgroot bedrijf met 200 apparaten die jaarlijks gekeurd moeten worden, kost een externe keurmeester ongeveer €2000-€3000 per jaar. Bij een interne keurmeester zijn de initiële kosten hoger (ongeveer €3000), maar de jaarlijkse kosten lager (ongeveer €1000 aan arbeidstijd). Na ongeveer twee tot drie jaar is de investering in interne opleiding terugverdiend. Voor kleine bedrijven met weinig te keuren apparatuur is een externe keurmeester vaak voordeliger, terwijl grotere organisaties meer baat hebben bij een interne keurmeester.
Hoe kies je de juiste optie voor jouw bedrijfssituatie?
De keuze tussen een externe keurmeester of interne opleiding hangt af van verschillende factoren. Begin met het in kaart brengen van je elektrische apparaten en installaties. Hoeveel items moeten gekeurd worden en hoe complex zijn ze? Voor bedrijven met minder dan 50 apparaten is een externe keurmeester vaak de meest praktische oplossing, terwijl bedrijven met meer dan 100 apparaten meestal baat hebben bij een interne keurmeester.
Ook de beschikbaarheid van geschikt personeel speelt een rol. Heb je medewerkers met technische affiniteit die interesse hebben in elektrische veiligheid? Bedenk dat niet iedereen geschikt is voor deze rol – een keurmeester moet nauwkeurig werken, verantwoordelijkheidsgevoel hebben en een goede kennis van elektrotechniek bezitten. Voor complexe installaties heb je een medewerker nodig met relevante vooropleiding en ervaring.
Het gewenste controleniveau is ook een overweging. Met een interne keurmeester heb je meer zicht op de dagelijkse praktijk en kun je veiligheidscultuur beter integreren in je organisatie. Voor bedrijven in sectoren met hoge veiligheidsrisico’s (zoals zware industrie) kan dit een doorslaggevend argument zijn voor interne opleiding. Stel jezelf de vraag: is elektrische veiligheid een kernaspect van je bedrijfsvoering of een randvoorwaarde? In het eerste geval is interne kennis vaak waardevoller.
Aan de slag: volgende stappen voor implementatie
Heb je besloten om met een externe keurmeester in zee te gaan? Begin dan met het verzamelen van offertes bij verschillende aanbieders. Let niet alleen op de prijs, maar ook op ervaring in jouw branche, beschikbaarheid en referenties. Maak een inventarisatie van alle te keuren apparatuur en zorg dat deze goed toegankelijk is op de dag van de keuring. Plan de keuring bij voorkeur buiten de drukste periodes voor je bedrijf.
Kies je voor een intern opleidingstraject? Dan is de eerste stap het selecteren van geschikte kandidaten voor de functie van keurmeester. Zoek naar medewerkers met technische affiniteit en verantwoordelijkheidsgevoel. Investeer in een gedegen opleiding die zowel theorie als praktijk omvat. Na de opleiding is het belangrijk om de nieuwe keurmeester te ondersteunen bij de eerste keuringen en regelmatig bij te scholen over nieuwe normen en inzichten.
Ongeacht je keuze, zorg voor een goed registratiesysteem voor de keuringen. Documenteer wanneer apparaten gekeurd zijn, wat de resultaten waren en wanneer de volgende keuring gepland staat. Dit is niet alleen wettelijk verplicht, maar zorgt ook voor continuïteit in je veiligheidsbeleid. De voordelen van NEN 3140 certificering komen pas echt tot hun recht als je een systematische aanpak hanteert en elektrische veiligheid inbedt in je dagelijkse bedrijfsvoering.
Bij Nieuwhuis Opleidingen begrijpen we als geen ander dat de keuze tussen intern en extern niet altijd gemakkelijk is. We bieden zowel opleidingen voor interne keurmeesters als advies over het inschakelen van externe experts. Het belangrijkste is dat je een keuze maakt die past bij jouw specifieke bedrijfssituatie en die zorgt voor optimale elektrische veiligheid op de werkvloer.